Het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG) start deze maand een groot onderzoek naar Q-koorts bij zwangere vrouwen. Het doel van het onderzoek is achterhalen of het standaard verrichten van bloedonderzoek op Q-koorts bij alle zwangeren vrouwen in risicogebieden voor Q-koorts zinvol is. Zwangere vrouwen in hoog risicogebieden, met name Noord-Brabant, krijgen de vraag of zij willen meedoen aan het onderzoek. Bij deze vrouwen wordt een buisje bloed afgenomen. Bij de helft van de groep wordt direct getest op Q-koorts, bij de andere helft wordt het afgenomen bloed na de bevalling getest. Alleen zo kan de meerwaarde van het bloedonderzoek worden bepaald. Daarnaast vullen de zwangeren online gegevens in over hun gezondheid. Eind 2010 worden de resultaten van het onderzoek verwacht.

Gevolgen van Q-koorts voor zwangere vrouwen
Q-koorts komt in Nederland het meest voor in Noord-Brabant, maar lijkt zich ook naar andere delen van het land te verspreiden. Q-koorts is een infectieziekte die van dieren kan overgaan op mensen. In Nederland zijn besmette melkgeiten en -schapen de bron van de ziekte bij mensen. De meeste mensen lopen Q-koorts op door het inademen van lucht waar de bacterie inzit, tijdens de lammerperiode van geiten en schapen. De ziekte werd in 2009 bij meer dan 2200 mensen vastgesteld. Het is nog niet bekend in hoeverre een infectie met de Q-koorts bacterie gevolgen heeft voor zwangere vrouwen en hun ongeboren kind. Wel is bekend dat zwangere vrouwen vaak zelf geen klachten hebben van een infectie met de Q-koorts bacterie. De vraag is daarom of het zinvol is om bij zwangeren standaard bloedonderzoek te verrichten op Q-koorts. Het onderzoek van het UMCG zal dit duidelijk maken.

Behandeladvies
Tijdens het onderzoek staan 4.000 deelnemers een buisje bloed af. De ene helft van de bloedmonsters wordt niet direct getest op Q-koorts (controlegroep). Als de zwangere geen klachten van Q-koorts heeft, gebeurt er verder niets. De andere helft van de bloedmonsters wordt direct onderzocht (interventiegroep). Vrouwen bij wie dan een infectie met de Q-koorts bacterie wordt aangetoond, krijgen een behandeladvies van de gynaecoloog, zoals het slikken van een antibioticum. Bij de zwangeren zonder een infectie met de Q-koorts bacterie, gebeurt verder niets.
Alle zwangere vrouwen die meedoen aan het onderzoek wordt gevraagd een vragenlijst op internet in te vullen met vragen over hun gezondheid en over de zwangerschap. De deelnemende zwangeren en hun zorgverleners kunnen met vragen over het onderzoek en de Q-koorts terecht bij een team van experts.

Deelname
Vrouwen krijgen tussen maart en mei via hun verloskundige een uitnodiging om mee te doen aan het onderzoek in de groep (controle of interventie) waarvoor de verloskundigenpraktijk door de onderzoekers is geloot. Uiteraard besluiten zwangere vrouwen zelf of zij aan het onderzoek willen meedoen. Zij krijgen voor deelname aan het onderzoek geen vergoeding. Vrouwen die tussen de 12 en 32 weken zwanger zijn, kunnen meedoen aan het onderzoek.

De onderzoekers

Het onderzoek is een initiatief van het UMCG. Het UMCG werkt in dit onderzoek samen met het Jeroen Bosch Ziekenhuis uit ’s-Hertogenbosch, GGD Hart voor Brabant en het RIVM. Het onderzoek wordt gefinancierd door ZonMw en is afgestemd met de KNOV, de beroepsvereniging van verloskundigen. De Medisch Ethische Toetsingscommissie van het UMCG heeft het onderzoek goedgekeurd. De resultaten van het onderzoek zijn bedoeld voor het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.